ΑΡΘΡΟ 2

Φιλία

«Όμως η φιλία είναι πολύτιμη, όχι μόνο στη σκιά αλλά και στη λιακάδα της ζωής, και χάρη σ’ έναν καλοκάγαθο διακανονισμό το μεγαλύτερο μέρος της ζωής είναι λιακάδα.»

Τhomas Jefferson (τρίτος πρόεδρος των Η.Π.Α. (1801-1809) και κύριος συντάκτης της Διακήρυξης της ανεξαρτησίας)

Η φιλία είναι ένα πολύ σημαντικό αγαθό για τον άνθρωπο. Από φύση μας είμαστε κοινωνικά όντα και αναπτύσσουμε σχέσεις μεταξύ μας στην προσπάθειά μας να μην μείνουμε μόνοι...

Ορισμός:

Φιλία είναι η εκούσια σχέση μεταξύ δυο ατόμων, η οποία εμπεριέχει αμοιβαία αποδοχή, επιθυμία για συναναστροφή, οικειότητα, εμπιστοσύνη, ψυχολογική (και υλική) υποστήριξη, αλληλεξάρτηση, διαχρονικότητα και δεν εδραιώνεται λόγω κοινωνικής σκοπιμότητας, συγγένειας ή σεξουαλικής έλξης.

Με βάση αυτόν τον ορισμό, φιλία είναι οποιαδήποτε σχέση υπάρχει μεταξύ κάποιων που περνάνε καλά, δέχονται ο ένας τον άλλον και με λίγα λόγια κάνουν παρέα με τον έναν ή τον άλλο τρόπο. Η πραγματική φιλία όμως είναι κάτι πολύ παραπάνω.  

Για να μπορέσω να συνεχίσω να μοιράζομαι σωστά και κατανοητά τη σκέψη μου μαζί σας, θα πρέπει να ξεκαθαρίσω κάτι. Από εδώ και μπρος, θα αναφέρομαι στην λέξη «φιλία» με βάση τον ορισμό που δόθηκε παραπάνω ως «γνωριμία» και με τον όρο «φιλία» θα αναφέρομαι μόνο στην βαθειά, πραγματική φιλία.

Έτσι λοιπόν, αφού και αυτό ξεκαθαρίστηκε, νομίζω πως μπορώ να παραθέσω την προσωπική μου εμπειρία. Η αλήθεια λοιπόν είναι πως έχω βρεθεί αρκετές φορές στη θέση του να κατηγορώ τον εαυτό μου πως για άλλη μία φορά είπα πολύ εύκολα και πολύ γρήγορα τη λέξη «κολλητός» ή «κολλητή» .  Ξεκινάμε πάντα να κάνουμε παρέα με ορισμένα άτομα, πιστεύοντας ότι έχουμε κοινά ενδιαφέροντα, πως μοιραζόμαστε κοινές απόψεις, επειδή περνάμε καλά, επειδή γελάμε… Παρατήρησα  λοιπόν, πως όσες φορές βάσισα την γνωριμία μου σε ωραίες κουβέντες και στον χαβαλέ, στο να έχω παρόμοιες απόψεις και αντιλήψεις, πάντα έπεφτα έξω. Πάντα έβλεπα μετά από κάποιο καιρό ότι ήταν πολύ επιφανειακά όλα αυτά. Δεν με κάλυπταν.

Καλώς ή κακώς , απ’ τη ζωή κάποιου μπορεί να περάσουν πολλά άτομα που θεώρησε κατά περιόδους πραγματικούς φίλους  αλλά στην πορεία χάθηκαν. Κάτι τέτοιο είναι αναμενόμενο καθώς για να γνωρίσεις έναν άνθρωπο χρειάζεσαι χρόνο και για να αναπτυχθεί με αυτόν πραγματική και βαθειά φιλία χρειάζεται να τον γνωρίσεις καλά.  Τα δύο αυτά δεν συμβαδίζουν εύκολα γι’ αυτό και πολλές φορές κάνουμε λάθος επιλογές. Παρόλα αυτά δεν πρέπει να μετανιώνει κανείς, γιατί απ’ όλες τις γνωριμίες παίρνεις πράγματα.

«Να είσαι πολιτισμένος και με καλούς τρόπους με όλους, να έχεις οικειότητα με μερικούς, και αυτούς τους λίγους ας τους να δοκιμαστούν καλά προτού τους δώσεις την εμπιστοσύνη σου.»

George Washington

Με τα λόγια αυτά, ερχόμαστε στο συμπέρασμα που δεν είναι άλλο απ’ το ότι είναι καλό να έχεις γνωριμίες και είναι σίγουρο ότι θα περάσουν πολλοί παρ’ ολίγον φίλοι απ’ τη ζωή σου, όμως εκείνοι που θα μείνουν, οι πραγματικοί σου φίλοι θα πρέπει να περάσουν από πολλά και να αντέξουν για να είναι δίπλα σου. Το ίδιο βέβαια ισχύει και για σένα.  Δεν μπορείς να είσαι φίλος με όλους. Μπορείς να είσαι γνωστός με όλους. Μπορείς να κάνεις παρέα με πολλούς. Αλλά όπως κάποτε πολύ σοφά μου είπε κάποιος, «οι πραγματικοί φίλοι είναι μετρημένοι στα δάχτυλα του ενός χεριού… και περισσεύουν κιόλας(τα δάχτυλα)»

Γι’ αυτό λοιπόν, κάνει μεγάλο λάθος όποιος προσπαθεί να είναι φίλος με όλους. Και αυτό γιατί είναι ανέφικτο. Δεν προλαβαίνεις να μάθεις όλους το ίδιο καλά για να δεθείς εξίσου με όλους. Άλλωστε όπως είχε πει και ο Αριστοτέλης : «Κάποιος που είναι φίλος με όλους, δεν είναι φίλος κανενός.»

Το να είσαι φίλος κάποιου είναι τιμή. Είναι μία ιδιότητα που πρέπει να την σέβεσαι και να την τιμάς κάθε στιγμή. Είναι ένα προνόμιο που σου παρέχει κάποιος, αφού ανοίγεται και αφήνει να πέσουν τα τείχη γύρω του. Γίνεται (και γίνεσαι, εφόσον αυτό είναι αμοιβαίο) ευάλωτος και εύθραυστος. Γι’ αυτό οφείλεις να κάνεις τα πάντα για να σταθείς στο ύψος των περιστάσεων.

Όταν είσαι φίλος, δεν χρειάζεται να γελάς πάντα, δεν χρειάζεται να ακούς και να λες πάντα θετικά, δεν χρειάζεται να «χαϊδεύεις αυτιά» . Όταν είσαι φίλος δεν χρειάζεται να έχεις ίδιες απόψεις και να συμφωνείς στα πάντα. Όταν είσαι φίλος πρέπει να μπορείς να διαφωνείς, να μπορείς να λες πάντα την αλήθεια και να την δέχεσαι παράλληλα ,απ’ τον άλλον χωρίς να υπολογίζεις συνέπειες (όταν τη λες) και χωρίς να θίγεσαι (όταν την ακούς) . Γιατί πολύ απλά όταν είσαι φίλος ξέρεις πως ο άλλος είναι εκεί για σένα στα πάντα, πως ότι σου λέει δεν σου το λέει για να σε μειώσει ή για να σε κάνει να νιώσεις άσχημα, αλλά για να σου βάλει μυαλό, για να σε βοηθήσει.

Είναι δύσκολη δουλειά να είσαι φίλος. Θέλει θάρρος, θυσίες και τόλμη. Θέλει κατανόηση. Θέλει όχι μόνο να παίρνεις αλλά και να δίνεις κάθε στιγμή.  Να ξέρει ο άλλος ότι οτιδήποτε και να συμβεί εσύ θα είσαι πάντα εκεί. Δίπλα του. Αλλά ταυτόχρονα θες και εσύ να ξέρεις ότι ισχύει και το αντίθετο.

Είναι κουραστικό να είσαι φίλος. Αλλά αξίζει…

«Ένα μονάχα  ρόδο μπορεί να είναι ο κήπος μου… ένας μονάχα φίλος, ο κόσμος μου.»

Leo Buscaglia(συγγραφέας, κινητήριος ομιλητής και καθηγητής στο Τμήμα Ειδικής Αγωγής στο Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνια)